احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
562
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
انسان از غذاى مصرفى تأمين مىشود . همانطورى كه در هر كارخانه مواد شيميايى و مواد زايد وجود دارند و بايد خارج شوند ، مواد زايد بدن انسان نيز بايد دفع شوند كه قسمتى از اين كار توسط كليهها انجام مىشود . با توجه به مطالب فوق قابل عرض است كه در كليهها ميليونها واحد كوچك وجود دارد به نام گلومرول كه بهطور مستمر مواد زايد خون را تصفيه كرده و از راه مجراى ادرار دفع مىكنند ، بدين طريق كه ادرار از راه لولهى حالب به مثانه تخليه مىشود و از طريق پيشابراه دفع مىگردد ، لذا كليهها و لولههاى باريك آن به نام حالب ، مثانه و پيشابراه را دستگاه ادرارى ناميدهاند . بيمارى هيدرونفروز « 1 » هنگامى كه يك انسداد در دستگاه ادرارى باعث شود كه جلوى جريان طبيعى ادرار گرفته شود ، هيدرونفروز ايجاد مىشود و در نتيجه كليه متورم شده ( به خاطر جمع شدن ادرار در آن ) و فشارى كه در داخل آن رخ مىدهد از عملكرد طبيعى آن جلوگيرى مىكند . اين وضعيت مىتواند در يك يا هر دوى كليهها ايجاد شود و ممكن است بهطور تدريجى يا ناگهانى ايجاد گردد . علل ايجاد هيدرونفروز : انسدادى كه باعث بروز هيدرونفروز مىشود ممكن است به خاطر وجود يك نقص مادرزادى در دستگاه ادرارى باشد و يا اينكه به خاطر تنگ شدن حالب ( لولهاى كه ادرار را از كليه به مثانه مىبرد ) اتفاق بيفتد و اين تنگ شدن ممكن است بر اثر فشارى كه از بيرون و اطراف آن ايجاد مىشود ( مثل فشار يك تومور يا فشارى كه بر اثر بزرگ شدن رحم در حين حاملگى بر حالب وارد مىشود ) روى دهد ، همچنين ممكن است وجود يك سنگ كليه در حالب باعث انسداد آن شود و نگذارد كه ادرار از كليه به مثانه برود ، ( ممكن است هيدرونفروز ايجاد شود ) به علاوه ، هيدرونفروز ممكن است به خاطر انسداد پيشابراه ( مجرايى كه ادرار از مثانه به بيرون بدن مىفرستد ) رخ دهد . علايم هيدرونفروز : اگر هيدرونفروز بر اثر يك انسداد ناگهانى در دستگاه ادرارى ايجاد شود علايم و مشكلاتى ممكن است ديده شوند ، مانند : درد شديد شكم ، كمردرد حاد و تهوع و استفراغ . بااينحال هيدرونفروزى كه در مدت زمان طولانى به تدريج ايجاد مىشود معمولا علايم فوق را نشان نمىدهد ، در اين موارد نارسايى مزمن كليه ممكن است اولين علامتى باشد كه اين بيمارى از خود نشان مىدهد . افرادى كه دچار هيدرونفروز هستند بيشتر احتمال خطر ابتلاء به عفونتهاى دستگاه ادرارى را دارا مىباشند . باكترىها در ادرارى كه ساكن بوده و جريان خوبى ندارد بهتر مىتوانند تكثير شوند . گلومرولونفريت گلومرولونفريت « 2 » بيمارى غير شايعى است كه در اين بيمارى ، بسيارى از واحدهاى كوچك تصفيهكنندهى كليهها كه به آنها اصطلاحا گلومرول « 3 » گفته مىشود دچار التهاب مىگردند ، در نتيجه كليهها قادر نخواهند بود كه وظيفهى معمول خود را در تصفيهى مواد زايد و آب اضافى بدن بهطور مؤثر انجام دهند . به علاوه گلبولهاى خون و مولكولهاى پروتئينى كه بهطور طبيعى در خون باقى مىمانند از طريق گلومرولها به داخل ادرار نشت مىكنند . گلومرولونفريت مىتواند يك بيمارى كوتاهمدت ( حاد ) و يا يك بيمارى طولانى مدت ( مزمن ) باشد . به دنبال يك حملهى ناگهانى ، اين بيمارى معمولا به بهبودى مىانجامد . اما در موارد شديد آسيب به گلومرولها ممكن است دايمى و پايدار باشد . گاهى
--> ( 1 ) . Hydronephrosis ( 2 ) . Gl omerulonephritis ( 3 ) . Glomerul